Yiri minanw nafa ka bon kosɔbɛ a cogoya n’a ka mɛɛni kosɔn, nka a be se ka tiɲɛ nɔgɔman na, o be se ka kɛ sababu ye ka jii, fɛnɲɛnamaw tiɲɛ ani ka yɛlɛma. O la, a be se ka kɛ ko a be se ka mara ka ɲɛ ani k’a ka cɛɲa n’a ka baarakɛcogo mara.
Ka yɔrɔ min mara, o sugandi ka ɲɛ. Yiri minanw ka kan ka mara yɔrɔ jalen na, fiɲɛ be min kɔnɔ, ka bɔ ɲɔgɔn na ni duguman ye. A ka kan ka kɛ ko a ka ɲi ka baara kɛ ni jiman ye-selifɛn minw tɛ se ka don duguma wala k’u mara duguma walisa jii kana don a la ani ka kɛ sababu ye ka yiri funu wala ka mugu funu. O la, a ka kan ka 40% ni 60% cɛ, a ka kan ka jigi, ani a ka kan ka kɛ degere 15 ni degere 25 cɛ. Bajiw wala kɛnɛma yɔrɔw ka kan ka bali sabu u be se ka yiri labɛncogo tiɲɛ nɔgɔman na sabu yɔrɔ sumanin lo ani funteni be yɛlɛma yɔrɔ minw na.
Furakɛli minw be kɛ ka mɔgɔw saniya ani k’u latanga, o nafa ka bon. Sanni i k’a mara, i ka minanw yɔrɔ saniya ka ɲɛ, i ka fani nɔgɔman dɔ jɔɔsi walisa ka buguri bɔ, ani i k’a filɛ dumuni tɔw ni nɔgɔ minw be sɔrɔ. I ka baara kɛ ni burɔsi nɔgɔman ye walisa ka yɔrɔw saniya ani ka yɔrɔw saniya. Aw ye yiri mugu wala minan kɛrɛnkɛrɛnninw kɛ ka filimu dɔ dilan min be mɔgɔ tanga, walisa ka fɛɛn dɔ dilan min be se ka ja, ka pɛrɛn ani ka fɛnɲɛnamaw don a la. Ni nɛgɛ yɔrɔw be sɔrɔ minanw na (i n’a fɔ nɛgɛw ani bolow), u ka kan ka saniya ani ka nɔgɔ ni nɔgɔ inhibitɛri ye dan na dan na walisa oksidi ni nɔgɔ kana tiɲɛ.
O la, a ka ɲi ka kɛ ko a ka ɲi ka kɛ ani ko sɛgɛsɛgɛri minw be kɛ tuma o tuma, u kɔrɔtanin lo kosɔbɛ. Minanbaw ka kan ka fara ɲɔgɔn kan ka kɛ a kɔnɔfɛn fitininw ye (i n’a fɔ tiriwariw ni daaw) ani k’u mara u dan na walisa ka yɛlɛmani farati dɔgɔya. N’o tɛ se ka kɛ, kabinɛ daaw ka kan ka to amarayɔrɔ la dɔɔni walisa fiɲɛ ka se ka yɛlɛma ani ka bonya. A be ladili di ka sɛgɛsɛgɛri kɛ ka ɲɛ marali wagati la walisa k’a filɛ ni jii, fɛnɲɛnamaw be tiɲɛ wala n’u be nɔgɔ bɔ. Furakɛli be se ka gwɛlɛya minw sɔrɔ sini ma, u bali ka kɛ.
O fɛɛrɛw sababu fɛ, yirifɛnw be se ka to yɔrɔ kelen na marali wagati la, k’a ka fɛnw n’a ka baarakɛcogo fɔlɔ mara walisa ka baara kɛ n’a ye loon nataw la. Lɔnniyakow ɲɛnabɔli ani u ladonni ɲuman lo be se ka kɛ sababu ye ka yiri minanw mara.